Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO. ul. Traugutta 24 Mińsk Mazowiecki PN - PT: 9.00 - 20.00 +48 574 575 700. Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO. Wed, 13 Aug 2025 09:25:52 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.7 https://pracowniapomocyego.pl/wp-content/uploads/2025/01/cropped-ego-4-32x32.jpg Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów 32 32 ANOREKSJA, czyli o braku apetytu na życie https://pracowniapomocyego.pl/anoreksja-czyli-o-braku-apetytu-na-zycie/ Mon, 30 Sep 2019 12:57:47 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=577 Anoreksja (łac. anorexia nervosa, jadłowstręt psychiczny) to choroba polegająca na zaburzeniach sposobów doświadczania własnej wagi i kształtu ciała. W anoreksji i w innych zaburzeniach odżywiania problemy natury emocjonalnej przekładają się na zaburzenia somatyczne. Objawy zewnętrzne są symbolem tego, co dzieje się wewnątrz.  Anorektycy czują intensywny lęk przed przybraniem na wadze, prawie panikę, potrafią wpaść w rozpacz, gdy przytyją nawet 100 gramów. Pokarm jest postrzegany jako źródło lęku, w zaawansowanej anoreksji ‒ nawet jako trucizna. Chorzy nie widzą sprzeczności między własnym postrzeganiem ciała a wartościami, które pokazuje waga. Są skłonni kwestionować przyjęte w medycynie normy, traktując je nieufnie jako narzucone, arbitralne schematyzacje – dlaczego osoba o wzroście 170 cm powinna ważyć min. 50 kg, a nie 30 kg? Takie myślenie pozwala znaleźć uzasadnienie dla własnej niedowagi.  Jakie są przyczyny anoreksji? Na to pytanie odpowiada się dziś trochę inaczej niż kilkanaście lat temu. Wtedy zwracano uwagę przede wszystkim na problemy w rodzinie. Dziś wiadomo już, że są bardzo istotne, ale równie ważne są czynniki indywidualne, genetyczne i kulturowe. A także gospodarcze ‒ anoreksja rzadko występuje w krajach głodujących, w czasach kartek żywnościowych w Polsce choroba ta również nie występowała aż w takim nasileniu.  Tak czy inaczej, powody są często trudne do jednoznacznego zidentyfikowania i dopiero w dłuższym procesie leczenia można je stopniowo odkrywać. Lekarze twierdzą też, że przed anoreksją nie bardzo można się ustrzec. To ogromnie skomplikowane zaburzenie o szerokim spektrum.  Trudno powiedzieć, gdzie kończy się odchudzanie, a zaczyna anoreksja. Nie ma ścisłej granicy. Anorektycy czują się grubi niezależnie od tego, ile ważą; zdarza się, że osoba o wadze 30 kg twierdzi, że jest otyła. Na anoreksję chorują przede wszystkim dziewczyny (choć i wśród chłopców diagnozuje się ją coraz częściej), dlatego że na poziomie psychologicznym mówi się o powszechnym w tej chorobie strachu przed dojrzewaniem, niezgodzie na bycie kobietą; niedopuszczanie do rozwinięcia własnego ciała (zwłaszcza piersi), do wystąpienia miesiączki. W oczach anorektyczki ciało kobiety jest obrośnięte zwałami tłuszczu, do których zaliczają się też piersi. I przed tym cielesnym „nadmiarem” rozpaczliwie się broni. Anoreksja często bywa odbiciem trudności separacyjnych i indywiduacyjnych. To również ucieczka przed seksualnością, brak apetytu nie tylko na jedzenie, ale na życie w ogóle. Co skutkuje także brakiem lub ograniczeniem relacji o charakterze seksualnym. Osoby chorujące na anoreksję ignorują swoją seksualność, tak jak zaprzeczają potrzebom kontaktu z drugim człowiekiem. Nie chcą mieć relacji z żadnym obiektem, nie chcą w swoim życiu innych tak, jak nie chcą pokarmów. Czy anoreksja to zamach na życie, samobójstwo na raty? Tak bywa. Ale na szczęście większość chorych na anoreksję chce być chora, ale żywa, chce tkwić w takim stanie, żyć na swoich warunkach. W ten sposób rozgrywa się też agresja, dręczenie wszystkich wokół – ludzie dookoła, najczęściej rodzice, są utrzymywani w poczuciu winy, czują się bezradni, nie potrafią pomóc. Jednak ich uwaga, jak i uwaga szerszej rodziny, jest skupiona na osobie chorej. A tego jej właśnie potrzeba do życia. Anorektyczki to zazwyczaj dziewczyny perfekcyjne. Często „przedłużenia” własnych matek, nie potrafiące odróżnić ich planów od własnych pragnień. To grzeczne, spokojne, wzorowe uczennice, chodzące na kółka zainteresowań, angielski, lekcje gry na skrzypcach. Ten perfekcjonizm utrzymuje je w anoreksji ‒ tylko ktoś bardzo zdeterminowany jest w stanie zaprzeczyć naturalnym potrzebom w imię założonego celu. W tym przypadku celem jest pożądany wynik na wadze.  Podstawą leczenia anoreksji jest psychoterapia, łączona z opieką psychiatryczną. Niestety, czasami anorektycy powinni po prostu trafić do szpitala. Wskazania do hospitalizacji to: przewlekłość choroby, BMI < 15, niekorzystny stan somatyczny czyli: tętno < 50, nawracające omdlenia, glukoza na poziomie < 60, niedobory potasu. Ale także niekorzystna sytuacja rodzinna, czyli moment, w którym rodzina wyczerpała swoje wewnętrzne mechanizmy pomocy i zaburzony został cały system rodzinny. Czas leczenia zależy od stanu pacjentki. Ważnym elementem poprawy jest pojawienie się miesiączki.  Jednak cele w leczeniu anoreksji to nie tylko osiągnięcie pożądanej wagi, zmiana odżywiania i zachowania, ale przede wszystkim zmiana myślenia; powolna, bo umysł zdominowany przez cierpienie ciała nie ma siły myśleć. Anoreksja staje się z czasem tożsamością osób chorych, które uważają ją za rodzaj swoistej autoterapii. Aby wyleczyć się naprawdę, muszą zrozumieć, że choroba nie może być sposobem na życie. Wychodzeniu z anoreksji często towarzyszy depresja, ale to zawsze krok do przodu ‒ pokazuje, że pacjent dopuszcza do siebie emocje: złość, żal, strach. Skupia się na przeżywaniu, a nie tylko na jedzeniu. To pierwszy krok, by zacząć myśleć: „Jaka jestem?”, „Jaka chciałabym być, żeby móc odczuwać szczęście, żeby odpowiadać za swoje życie?”. Autor: Marzena Denkiewicz – psychoterapeuta psychodynamiczny.

Artykuł ANOREKSJA, czyli o braku apetytu na życie pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>

Anoreksja (anorexia nervosa, jadłowstręt psychiczny)

Czym jest anoreksja?

Anoreksja (łac. anorexia nervosa, jadłowstręt psychiczny) to choroba polegająca na zaburzeniach sposobów doświadczania własnej wagi i kształtu ciała. W anoreksji i w innych zaburzeniach odżywiania problemy natury emocjonalnej przekładają się na zaburzenia somatyczne. Objawy zewnętrzne są symbolem tego, co dzieje się wewnątrz.

Lęk przed przybraniem na wadze i zniekształcony obraz ciała

Anorektycy czują intensywny lęk przed przybraniem na wadze, prawie panikę, potrafią wpaść w rozpacz, gdy przytyją nawet 100 gramów. Pokarm jest postrzegany jako źródło lęku, w zaawansowanej anoreksji ‒ nawet jako trucizna. Chorzy nie widzą sprzeczności między własnym postrzeganiem ciała a wartościami, które pokazuje waga. Są skłonni kwestionować przyjęte w medycynie normy, traktując je nieufnie jako narzucone, arbitralne schematyzacje — dlaczego osoba o wzroście 170 cm powinna ważyć min. 50 kg, a nie 30 kg? Takie myślenie pozwala znaleźć uzasadnienie dla własnej niedowagi.

Przyczyny anoreksji

Jakie są przyczyny anoreksji? Na to pytanie odpowiada się dziś trochę inaczej niż kilkanaście lat temu. Wtedy zwracano uwagę przede wszystkim na problemy w rodzinie. Dziś wiadomo już, że są bardzo istotne, ale równie ważne są czynniki indywidualne, genetyczne i kulturowe. A także gospodarcze ‒ anoreksja rzadko występuje w krajach głodujących, w czasach kartek żywnościowych w Polsce choroba ta również nie występowała aż w takim nasileniu. Tak czy inaczej, powody są często trudne do jednoznacznego zidentyfikowania i dopiero w dłuższym procesie leczenia można je stopniowo odkrywać. Lekarze twierdzą też, że przed anoreksją nie bardzo można się ustrzec. To ogromnie skomplikowane zaburzenie o szerokim spektrum.

Gdzie kończy się odchudzanie, a zaczyna anoreksja?

Trudno powiedzieć, gdzie kończy się odchudzanie, a zaczyna anoreksja. Nie ma ścisłej granicy. Anorektycy czują się grubi niezależnie od tego, ile ważą; zdarza się, że osoba o wadze 30 kg twierdzi, że jest otyła. Na anoreksję chorują przede wszystkim dziewczyny (choć i wśród chłopców diagnozuje się ją coraz częściej), dlatego że na poziomie psychologicznym mówi się o powszechnym w tej chorobie strachu przed dojrzewaniem, niezgodzie na bycie kobietą; niedopuszczanie do rozwinięcia własnego ciała (zwłaszcza piersi), do wystąpienia miesiączki. W oczach anorektyczki ciało kobiety jest obrośnięte zwałami tłuszczu, do których zaliczają się też piersi. I przed tym cielesnym „nadmiarem” rozpaczliwie się broni.

Anoreksja a seksualność i relacje

Anoreksja często bywa odbiciem trudności separacyjnych i indywiduacyjnych. To również ucieczka przed seksualnością, brak apetytu nie tylko na jedzenie, ale na życie w ogóle. Co skutkuje także brakiem lub ograniczeniem relacji o charakterze seksualnym. Osoby chorujące na anoreksję ignorują swoją seksualność, tak jak zaprzeczają potrzebom kontaktu z drugim człowiekiem. Nie chcą mieć relacji z żadnym obiektem, nie chcą w swoim życiu innych tak, jak nie chcą pokarmów.

Czy anoreksja to „zamach na życie”?

Czy anoreksja to zamach na życie, samobójstwo na raty? Tak bywa. Ale na szczęście większość chorych na anoreksję chce być chora, ale żywa, chce tkwić w takim stanie, żyć na swoich warunkach. W ten sposób rozgrywa się też agresja, dręczenie wszystkich wokół — ludzie dookoła, najczęściej rodzice, są utrzymywani w poczuciu winy, czują się bezradni, nie potrafią pomóc. Jednak ich uwaga, jak i uwaga szerszej rodziny, jest skupiona na osobie chorej. A tego jej właśnie potrzeba do życia.

Perfekcjonizm i profil pacjentek

Anorektyczki to zazwyczaj dziewczyny perfekcyjne. Często „przedłużenia” własnych matek, nie potrafiące odróżnić ich planów od własnych pragnień. To grzeczne, spokojne, wzorowe uczennice, chodzące na kółka zainteresowań, angielski, lekcje gry na skrzypcach. Ten perfekcjonizm utrzymuje je w anoreksji ‒ tylko ktoś bardzo zdeterminowany jest w stanie zaprzeczyć naturalnym potrzebom w imię założonego celu. W tym przypadku celem jest pożądany wynik na wadze.

Leczenie anoreksji

Podstawą leczenia anoreksji jest psychoterapia, łączona z opieką psychiatryczną. Niestety, czasami anorektycy powinni po prostu trafić do szpitala.

Wskazania do hospitalizacji

  • przewlekłość choroby,
  • BMI < 15,
  • niekorzystny stan somatyczny, czyli: tętno < 50, nawracające omdlenia, glukoza na poziomie < 60, niedobory potasu,
  • niekorzystna sytuacja rodzinna — moment, w którym rodzina wyczerpała swoje wewnętrzne mechanizmy pomocy i zaburzony został cały system rodzinny.

Czas leczenia zależy od stanu pacjentki. Ważnym elementem poprawy jest pojawienie się miesiączki.

Cele leczenia i proces zdrowienia

Jednak cele w leczeniu anoreksji to nie tylko osiągnięcie pożądanej wagi, zmiana odżywiania i zachowania, ale przede wszystkim zmiana myślenia; powolna, bo umysł zdominowany przez cierpienie ciała nie ma siły myśleć. Anoreksja staje się z czasem tożsamością osób chorych, które uważają ją za rodzaj swoistej autoterapii. Aby wyleczyć się naprawdę, muszą zrozumieć, że choroba nie może być sposobem na życie. Wychodzeniu z anoreksji często towarzyszy depresja, ale to zawsze krok do przodu ‒ pokazuje, że pacjent dopuszcza do siebie emocje: złość, żal, strach. Skupia się na przeżywaniu, a nie tylko na jedzeniu. To pierwszy krok, by zacząć myśleć: „Jaka jestem?”, „Jaka chciałabym być, żeby móc odczuwać szczęście, żeby odpowiadać za swoje życie?”.

Autor: Marzena Denkiewicz — psychoterapeuta psychodynamiczny.

Artykuł ANOREKSJA, czyli o braku apetytu na życie pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> BULIMIA na huśtawce głodu i wstydu https://pracowniapomocyego.pl/bulimia-na-hustawce-glodu-i-wstydu/ Mon, 30 Sep 2019 12:51:50 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=574 BULIMIA — na huśtawce głodu i wstydu Zewnętrzne objawy bulimii — napady objadania się oraz prowokowanie wymiotów — to tylko wierzchołek góry lodowej. Pod widocznymi symptomami kryją się głębokie problemy emocjonalne. Bulimia jest poważną chorobą psychiczną; najczęściej dotyka dziewczęta i kobiety w różnym wieku, zwykle rozpoczyna się w okresie dojrzewania. Często jednak osoby z bulimią trafiają do specjalistów z powodu innych trudności (np. depresji, zachowań autodestrukcyjnych) — a dopiero pod nimi ujawnia się zaburzenie. Spis treści Bulimia a „zwykłe łakomstwo” Mechanizm napięcia i kompensacji Skąd to napięcie? (czynniki psychologiczne i rodzinne) Przebieg i nasilenie objawów Konsekwencje zdrowotne i somatyczne Leczenie i cele psychoterapii Kiedy szukać pilnej pomocy Autor Bulimia a „zwykłe łakomstwo” Na początku bywa trudno odróżnić łakomstwo od bulimii. O chorobie mówimy wtedy, gdy — obok napadów objadania się — pojawia się silne, wszechogarniające poczucie winy, które wpływa na obraz siebie i poczucie własnej wartości. Napady w bulimii mają charakter napadowy (epizody utraty kontroli), czego nie obserwujemy w zwykłym „obżarstwie”. Mechanizm napięcia i kompensacji Napady poprzedza narastające napięcie psychiczne. Chora osoba kompulsywnie pochłania duże ilości jedzenia (np. kilka bochenków chleba z masłem, cukier, przetwory), doświadczając chwilowej ulgi i natychmiastowego poczucia winy. Aby „naprawić” sytuację, prowokuje wymioty (jeśli nie wystąpią samoistnie) lub sięga po inne zachowania kompensacyjne. Pojawiają się: wstyd, upokorzenie i poczucie braku kontroli nad życiem. Skąd to napięcie? (czynniki psychologiczne i rodzinne) Nie ma jednej przyczyny. Ważny jest przebieg rozwoju, klimat wychowawczy i relacje rodzinne od wczesnego dzieciństwa. Często występują: lęk o wygląd i nadmierny krytycyzm wobec siebie, niskie poczucie własnej wartości powiązane z obrazem ciała („wielka głowa w misce klozetowej”), wahania nastroju z przewagą obniżonych, wybuchy gniewu, impulsywność (np. w sferze seksualnej), trudności w radzeniu sobie z emocjami i stresem. Przebieg i nasilenie objawów Bulimia może mieć przebieg od łagodnego po ciężki, z napadami codziennymi lub co kilka dni. W skrajnych sytuacjach wymioty zdarzają się 6–8 razy dziennie. Przymus jedzenia bywa tak silny, że młodzi pacjenci szukają jedzenia w sposób niekontrolowany (np. „włamania” do lodówek zamykanych na kłódki). Konsekwencje zdrowotne i somatyczne Osoby z bulimią nie zawsze rzucają się w oczy wyglądem — nie muszą być skrajnie wychudzone ani otyłe. Jednak częste napady objadania i wymiotów niosą poważne ryzyko: rozciągnięcie żołądka, a w skrajnych przypadkach ryzyko pęknięcia, zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, erozja szkliwa, próchnica i problemy stomatologiczne spowodowane powtarzającymi się wymiotami — bulimię nierzadko jako pierwsi podejrzewają dentyści. Leczenie i cele psychoterapii Leczenie jest wymagające i długotrwałe (miesiące–lata). Kluczowa jest psychoterapia, której celem jest nie tylko porządkowanie nawyków żywieniowych, lecz przede wszystkim rozwijanie autorefleksji i kompetencji emocjonalnych: rozumienie dlaczego dochodzi do napadów i wymiotów, identyfikowanie okoliczności, myśli i uczuć poprzedzających epizody, nauka regulacji napięcia i zastępowania zachowań bulimicznych rozmową oraz innymi bezpiecznymi strategiami, korzystanie z opieki psychiatrycznej przy współwystępujących zaburzeniach (np. depresja), gdy wskazane. Kiedy szukać pilnej pomocy Jeśli pojawiają się omdlenia, silne dolegliwości somatyczne, myśli samobójcze lub zachowania autoagresywne — zadzwoń pod 112 lub zgłoś się na najbliższy SOR. Wczesny kontakt ze specjalistą znacząco poprawia rokowanie. Autor Marzena Denkiewicz — psychoterapeuta psychodynamiczny.

Artykuł BULIMIA na huśtawce głodu i wstydu pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>

BULIMIA — na huśtawce głodu i wstydu

Zewnętrzne objawy bulimii — napady objadania się oraz prowokowanie wymiotów — to tylko wierzchołek góry lodowej. Pod widocznymi symptomami kryją się głębokie problemy emocjonalne. Bulimia jest poważną chorobą psychiczną; najczęściej dotyka dziewczęta i kobiety w różnym wieku, zwykle rozpoczyna się w okresie dojrzewania. Często jednak osoby z bulimią trafiają do specjalistów z powodu innych trudności (np. depresji, zachowań autodestrukcyjnych) — a dopiero pod nimi ujawnia się zaburzenie.

Bulimia a „zwykłe łakomstwo”

Na początku bywa trudno odróżnić łakomstwo od bulimii. O chorobie mówimy wtedy, gdy — obok napadów objadania się — pojawia się silne, wszechogarniające poczucie winy, które wpływa na obraz siebie i poczucie własnej wartości. Napady w bulimii mają charakter napadowy (epizody utraty kontroli), czego nie obserwujemy w zwykłym „obżarstwie”.

Mechanizm napięcia i kompensacji

Napady poprzedza narastające napięcie psychiczne. Chora osoba kompulsywnie pochłania duże ilości jedzenia (np. kilka bochenków chleba z masłem, cukier, przetwory), doświadczając chwilowej ulgi i natychmiastowego poczucia winy. Aby „naprawić” sytuację, prowokuje wymioty (jeśli nie wystąpią samoistnie) lub sięga po inne zachowania kompensacyjne. Pojawiają się: wstyd, upokorzenie i poczucie braku kontroli nad życiem.

Skąd to napięcie? (czynniki psychologiczne i rodzinne)

Nie ma jednej przyczyny. Ważny jest przebieg rozwoju, klimat wychowawczy i relacje rodzinne od wczesnego dzieciństwa. Często występują:

  • lęk o wygląd i nadmierny krytycyzm wobec siebie,
  • niskie poczucie własnej wartości powiązane z obrazem ciała („wielka głowa w misce klozetowej”),
  • wahania nastroju z przewagą obniżonych, wybuchy gniewu, impulsywność (np. w sferze seksualnej),
  • trudności w radzeniu sobie z emocjami i stresem.

Przebieg i nasilenie objawów

Bulimia może mieć przebieg od łagodnego po ciężki, z napadami codziennymi lub co kilka dni. W skrajnych sytuacjach wymioty zdarzają się 6–8 razy dziennie. Przymus jedzenia bywa tak silny, że młodzi pacjenci szukają jedzenia w sposób niekontrolowany (np. „włamania” do lodówek zamykanych na kłódki).

Konsekwencje zdrowotne i somatyczne

Osoby z bulimią nie zawsze rzucają się w oczy wyglądem — nie muszą być skrajnie wychudzone ani otyłe. Jednak częste napady objadania i wymiotów niosą poważne ryzyko:

  • rozciągnięcie żołądka, a w skrajnych przypadkach ryzyko pęknięcia,
  • zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe,
  • erozja szkliwa, próchnica i problemy stomatologiczne spowodowane powtarzającymi się wymiotami — bulimię nierzadko jako pierwsi podejrzewają dentyści.

Leczenie i cele psychoterapii

Leczenie jest wymagające i długotrwałe (miesiące–lata). Kluczowa jest psychoterapia, której celem jest nie tylko porządkowanie nawyków żywieniowych, lecz przede wszystkim rozwijanie autorefleksji i kompetencji emocjonalnych:

  • rozumienie dlaczego dochodzi do napadów i wymiotów,
  • identyfikowanie okoliczności, myśli i uczuć poprzedzających epizody,
  • nauka regulacji napięcia i zastępowania zachowań bulimicznych rozmową oraz innymi bezpiecznymi strategiami,
  • korzystanie z opieki psychiatrycznej przy współwystępujących zaburzeniach (np. depresja), gdy wskazane.

Kiedy szukać pilnej pomocy

Jeśli pojawiają się omdlenia, silne dolegliwości somatyczne, myśli samobójcze lub zachowania autoagresywne — zadzwoń pod 112 lub zgłoś się na najbliższy SOR. Wczesny kontakt ze specjalistą znacząco poprawia rokowanie.

Autor

Marzena Denkiewicz — psychoterapeuta psychodynamiczny.

Artykuł BULIMIA na huśtawce głodu i wstydu pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> Zaburzenia odżywiania — krzywe zwierciadło współczesności https://pracowniapomocyego.pl/lustereczko-powiedz-przecie-o-zaburzeniach-odzywania/ Mon, 30 Sep 2019 12:38:49 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=570 Terapia grupowa dla dorosłych – wsparcie, zrozumienie i rozwój osobisty Spis treści Kulturowe „lustra” i sprzeczne oczekiwania Role społeczne i potrzeba kontroli Zaburzenia odżywiania jako ostrzeżenie Spektrum zaburzeń odżywiania Czynniki ryzyka i mechanizmy podtrzymujące Sygnały ostrzegawcze — na co uważać? Konsekwencje zdrowotne Jak rozmawiać i gdzie szukać pomocy Leczenie — co działa? Profilaktyka i higiena cyfrowa Zaburzenia odżywiania u mężczyzn Mity i fakty Gdy potrzebna jest pilna pomoc Kulturowe „lustra” i sprzeczne oczekiwania Pytanie złej królowej z baśni o Królewnie Śnieżce, które zadawała lustru, zadajemy dziś także my. I choć może nie liczymy na odpowiedź, że nasza uroda dorównuje gwiazdom na niebie, chciałoby się usłyszeć, że jest przynajmniej w porządku. Jak to jednak usłyszeć w świecie, w którym z jednej strony czcimy gotowanie i biesiadowanie (kucharze stają się celebrytami, restauracje — świątyniami), a z drugiej obowiązuje wzorzec bardzo szczupłej sylwetki? Oczekuje się, że będziemy delektować się jedzeniem i jednocześnie wyglądać tak, jakbyśmy prawie nie jedli. Szczupłe ciało utożsamia się ze zdrowiem i „fit” stylem życia. Nie każdy jednak urodził się w rozmiarze XS, więc próbujemy zaprzeczyć naturze ciała, „wyciąć” z niego to, co nie pasuje do ideału. Role społeczne i potrzeba kontroli Kobiety dodatkowo mierzą się z „zadanymi” im społecznie rolami, nierzadko sprzecznymi i wzajemnie się wykluczającymi: mają być grzecznymi uczennicami, miłymi córkami, perfekcyjnymi paniami domu, zaradnymi kobietami sukcesu i niezawodnymi opiekunkami. W tle brzmi komunikat: kontroluj siebie i świat, bo tylko wtedy będziesz bezpieczna. A przecież realnie można kontrolować głównie własne ciało — i wiele osób właśnie tam przenosi energię kontroli. Zaburzenia odżywiania jako ostrzeżenie Anoreksja, bulimia i inne zaburzenia odżywiania są ostrzeżeniem przed skutkami pogoni za nadmierną waloryzacją ciała, młodości i sprawności, przed uwielbieniem „doskonałości” oraz potrzebą wszechkontroli. To ostrzeżenie bywa brutalne — właśnie po to, byśmy mogli je zauważyć i zrozumieć. By nie bać się patrzeć w lustro i umieć zobaczyć tam prawdziwy, dobry obraz siebie. Spektrum zaburzeń odżywiania Anoreksja (anorexia nervosa) — skrajne ograniczanie jedzenia, lęk przed przyrostem masy ciała, zniekształcony obraz własnego ciała. Bulimia (bulimia nervosa) — epizody objadania się z poczuciem utraty kontroli, po których następują zachowania kompensacyjne (np. wymioty, nadmierne ćwiczenia). Zespół kompulsywnego objadania się (BED) — nawracające epizody objadania się bez regularnych zachowań kompensacyjnych; towarzyszy im wstyd i cierpienie. ARFID — avoidant/restrictive food intake disorder: unikanie pokarmów, ograniczenia wynikające np. z nadwrażliwości sensorycznych lub lęku przed jedzeniem, bez nacisku na kształt ciała. Ortoreksja — nadmierna koncentracja na „czystym/zdrowym” jedzeniu; choć nie jest formalną diagnozą w klasyfikacjach, opisuje realny wzorzec zachowań. Uwaga: zaburzenia odżywiania nie zależą od rozmiaru ubrania — dotyczą osób w każdym wieku, o różnej masie ciała i płci. Czynniki ryzyka i mechanizmy podtrzymujące Biologiczne: wrażliwość temperamentalna, predyspozycje rodzinne, współwystępujące choroby. Psychologiczne: perfekcjonizm, wysoka potrzeba kontroli, trudności regulacji emocji, niska samoocena. Rodzinne: napięcia, nadopiekuńczość lub chaos, tabuizowanie emocji. Kulturowe i medialne: presja wyglądu, porównywanie się, cyberprzemoc, filtry i „ideały” w mediach społecznościowych. Stresory życiowe: zmiany (np. szkoła, studia), urazy, przewlekły stres. Sygnały ostrzegawcze — na co uważać? rosnące skupienie na jedzeniu, kaloriach, „czystości” posiłków, rytuały żywieniowe, unikanie wspólnych posiłków, częste usprawiedliwienia „już jadłam/em”, wahania nastroju, drażliwość, izolowanie się, spadek energii, nadmierne lub kompulsywne ćwiczenia fizyczne, poczucie winy po posiłkach, sygnały somatyczne (np. zawroty głowy, osłabienie, problemy z koncentracją), napady jedzenia w ukryciu, znikające jedzenie w domu, ślady zachowań kompensacyjnych. Konsekwencje zdrowotne Zaburzenia odżywiania wpływają na każdy układ organizmu: sercowo‑naczyniowy, hormonalny, pokarmowy, nerwowy, kostny i immunologiczny. Mogą prowadzić do poważnych niedoborów, omdleń, zaburzeń rytmu serca, zaburzeń miesiączkowania, problemów z koncentracją i pamięcią, a także do depresji i myśli samobójczych. Wczesna pomoc ma kluczowe znaczenie. Jak rozmawiać i gdzie szukać pomocy Zacznij rozmowę spokojnie i bez ocen. Mów o faktach i własnych obawach („Martwię się, bo widzę…”). Proponuj wsparcie, nie ultimatum. „Chodźmy razem do specjalisty”, „Mogę towarzyszyć w pierwszej wizycie”. Skontaktuj się ze specjalistą. Psychoterapeuta, psycholog kliniczny, lekarz psychiatra; w razie potrzeby — dietetyk kliniczny. Włącz bliskich. Sieć wsparcia zwiększa szanse powodzenia terapii. Dbaj o siebie jako osoba wspierająca. To proces długofalowy; korzystaj ze wsparcia własnego. Leczenie — co działa? Najlepsze efekty daje zespółowa opieka: psychoterapia + konsultacje psychiatryczne + wsparcie dietetyczne/medyczne w razie potrzeby. Psychoterapia: m.in. podejścia psychodynamiczne, poznawczo‑behawioralne (np. CBT‑E), systemowe/rodzinne (np. FBT/„Maudsley” u młodzieży), praca nad regulacją emocji i obrazem ciała. Opieka psychiatryczna: ocena stanu psychicznego i somatycznego; w niektórych przypadkach farmakoterapia objawów współwystępujących (np. lęk, depresja). Współpraca medyczna: monitorowanie zdrowia, wyrównywanie niedoborów, bezpieczne zwiększanie podaży energii. Wsparcie żywieniowe: psychoedukacja, planowanie posiłków, stopniowe wprowadzanie „zakazanych” produktów. Uwaga: w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia konieczna bywa hospitalizacja. Profilaktyka i higiena cyfrowa ogranicz porównywanie się w mediach społecznościowych; kuratoruj obserwowane treści, rozmawiaj o emocjach i stresie — nie tylko o wyglądzie, wspieraj różnorodność ciał i kompetencji, a nie tylko „idealne” sylwetki, traktuj jedzenie jako źródło energii, zdrowia i przyjemności — nie narzędzie kar i nagród, buduj rytm dnia: sen, posiłki, ruch dostosowany do możliwości. Zaburzenia odżywiania u mężczyzn Choć stereotypowo kojarzone są z kobietami, coraz częściej dotyczą także mężczyzn. Mogą przyjmować inne oblicza (np. nadmierne „rzeźbienie” sylwetki, restrykcyjne diety pod hasłem „zdrowia”). Warto usuwać wstyd i barierę „to nie męskie” — mężczyźni również potrzebują i zasługują na pomoc. Mity i fakty Mit: „To fanaberia, wystarczy zacząć normalnie jeść.” Fakt: to poważne zaburzenia zdrowia psychicznego wymagające specjalistycznej pomocy. Mit: „Widać je po wyglądzie.” Fakt: wiele osób ma prawidłową lub podwyższoną masę ciała; objawy mogą być niewidoczne. Mit: „Same przejdą.” Fakt: wczesna interwencja zwiększa skuteczność leczenia i ogranicza powikłania. Gdy potrzebna jest pilna pomoc Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub objawy somatyczne wskazujące na zagrożenie (np. utrata przytomności, poważne osłabienie) — dzwoń pod numer alarmowy 112 lub udaj się na najbliższy SOR. W kryzysie bezpieczeństwo jest najważniejsze. Na koniec Odzyskiwanie zdrowia to proces — powolny, ale możliwy. Warto uczyć się patrzeć na siebie łagodnie, z ciekawością zamiast oceny, odbudowywać relację z ciałem i jedzeniem oraz poszerzać repertuar radzenia sobie z emocjami. Autor: Marzena Denkiewicz — psychoterapeuta psychodynamiczny. Opracowanie i rozszerzenia: redakcja.

Artykuł Zaburzenia odżywiania — krzywe zwierciadło współczesności pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>

Terapia grupowa dla dorosłych – wsparcie, zrozumienie i rozwój osobisty

Kulturowe „lustra” i sprzeczne oczekiwania

Pytanie złej królowej z baśni o Królewnie Śnieżce, które zadawała lustru, zadajemy dziś także my. I choć może nie liczymy na odpowiedź, że nasza uroda dorównuje gwiazdom na niebie, chciałoby się usłyszeć, że jest przynajmniej w porządku. Jak to jednak usłyszeć w świecie, w którym z jednej strony czcimy gotowanie i biesiadowanie (kucharze stają się celebrytami, restauracje — świątyniami), a z drugiej obowiązuje wzorzec bardzo szczupłej sylwetki? Oczekuje się, że będziemy delektować się jedzeniem i jednocześnie wyglądać tak, jakbyśmy prawie nie jedli. Szczupłe ciało utożsamia się ze zdrowiem i „fit” stylem życia. Nie każdy jednak urodził się w rozmiarze XS, więc próbujemy zaprzeczyć naturze ciała, „wyciąć” z niego to, co nie pasuje do ideału.

Role społeczne i potrzeba kontroli

Kobiety dodatkowo mierzą się z „zadanymi” im społecznie rolami, nierzadko sprzecznymi i wzajemnie się wykluczającymi: mają być grzecznymi uczennicami, miłymi córkami, perfekcyjnymi paniami domu, zaradnymi kobietami sukcesu i niezawodnymi opiekunkami. W tle brzmi komunikat: kontroluj siebie i świat, bo tylko wtedy będziesz bezpieczna. A przecież realnie można kontrolować głównie własne ciało — i wiele osób właśnie tam przenosi energię kontroli.

Zaburzenia odżywiania jako ostrzeżenie

Anoreksja, bulimia i inne zaburzenia odżywiania są ostrzeżeniem przed skutkami pogoni za nadmierną waloryzacją ciała, młodości i sprawności, przed uwielbieniem „doskonałości” oraz potrzebą wszechkontroli. To ostrzeżenie bywa brutalne — właśnie po to, byśmy mogli je zauważyć i zrozumieć. By nie bać się patrzeć w lustro i umieć zobaczyć tam prawdziwy, dobry obraz siebie.

Spektrum zaburzeń odżywiania

  • Anoreksja (anorexia nervosa) — skrajne ograniczanie jedzenia, lęk przed przyrostem masy ciała, zniekształcony obraz własnego ciała.
  • Bulimia (bulimia nervosa) — epizody objadania się z poczuciem utraty kontroli, po których następują zachowania kompensacyjne (np. wymioty, nadmierne ćwiczenia).
  • Zespół kompulsywnego objadania się (BED) — nawracające epizody objadania się bez regularnych zachowań kompensacyjnych; towarzyszy im wstyd i cierpienie.
  • ARFID — avoidant/restrictive food intake disorder: unikanie pokarmów, ograniczenia wynikające np. z nadwrażliwości sensorycznych lub lęku przed jedzeniem, bez nacisku na kształt ciała.
  • Ortoreksja — nadmierna koncentracja na „czystym/zdrowym” jedzeniu; choć nie jest formalną diagnozą w klasyfikacjach, opisuje realny wzorzec zachowań.

Uwaga: zaburzenia odżywiania nie zależą od rozmiaru ubrania — dotyczą osób w każdym wieku, o różnej masie ciała i płci.

Czynniki ryzyka i mechanizmy podtrzymujące

  • Biologiczne: wrażliwość temperamentalna, predyspozycje rodzinne, współwystępujące choroby.
  • Psychologiczne: perfekcjonizm, wysoka potrzeba kontroli, trudności regulacji emocji, niska samoocena.
  • Rodzinne: napięcia, nadopiekuńczość lub chaos, tabuizowanie emocji.
  • Kulturowe i medialne: presja wyglądu, porównywanie się, cyberprzemoc, filtry i „ideały” w mediach społecznościowych.
  • Stresory życiowe: zmiany (np. szkoła, studia), urazy, przewlekły stres.

Sygnały ostrzegawcze — na co uważać?

  • rosnące skupienie na jedzeniu, kaloriach, „czystości” posiłków, rytuały żywieniowe,
  • unikanie wspólnych posiłków, częste usprawiedliwienia „już jadłam/em”,
  • wahania nastroju, drażliwość, izolowanie się, spadek energii,
  • nadmierne lub kompulsywne ćwiczenia fizyczne, poczucie winy po posiłkach,
  • sygnały somatyczne (np. zawroty głowy, osłabienie, problemy z koncentracją),
  • napady jedzenia w ukryciu, znikające jedzenie w domu, ślady zachowań kompensacyjnych.

Konsekwencje zdrowotne

Zaburzenia odżywiania wpływają na każdy układ organizmu: sercowo‑naczyniowy, hormonalny, pokarmowy, nerwowy, kostny i immunologiczny. Mogą prowadzić do poważnych niedoborów, omdleń, zaburzeń rytmu serca, zaburzeń miesiączkowania, problemów z koncentracją i pamięcią, a także do depresji i myśli samobójczych. Wczesna pomoc ma kluczowe znaczenie.

Jak rozmawiać i gdzie szukać pomocy

  1. Zacznij rozmowę spokojnie i bez ocen. Mów o faktach i własnych obawach („Martwię się, bo widzę…”).
  2. Proponuj wsparcie, nie ultimatum. „Chodźmy razem do specjalisty”, „Mogę towarzyszyć w pierwszej wizycie”.
  3. Skontaktuj się ze specjalistą. Psychoterapeuta, psycholog kliniczny, lekarz psychiatra; w razie potrzeby — dietetyk kliniczny.
  4. Włącz bliskich. Sieć wsparcia zwiększa szanse powodzenia terapii.
  5. Dbaj o siebie jako osoba wspierająca. To proces długofalowy; korzystaj ze wsparcia własnego.

Leczenie — co działa?

Najlepsze efekty daje zespółowa opieka: psychoterapia + konsultacje psychiatryczne + wsparcie dietetyczne/medyczne w razie potrzeby.

  • Psychoterapia: m.in. podejścia psychodynamiczne, poznawczo‑behawioralne (np. CBT‑E), systemowe/rodzinne (np. FBT/„Maudsley” u młodzieży), praca nad regulacją emocji i obrazem ciała.
  • Opieka psychiatryczna: ocena stanu psychicznego i somatycznego; w niektórych przypadkach farmakoterapia objawów współwystępujących (np. lęk, depresja).
  • Współpraca medyczna: monitorowanie zdrowia, wyrównywanie niedoborów, bezpieczne zwiększanie podaży energii.
  • Wsparcie żywieniowe: psychoedukacja, planowanie posiłków, stopniowe wprowadzanie „zakazanych” produktów.

Uwaga: w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia konieczna bywa hospitalizacja.

Profilaktyka i higiena cyfrowa

  • ogranicz porównywanie się w mediach społecznościowych; kuratoruj obserwowane treści,
  • rozmawiaj o emocjach i stresie — nie tylko o wyglądzie,
  • wspieraj różnorodność ciał i kompetencji, a nie tylko „idealne” sylwetki,
  • traktuj jedzenie jako źródło energii, zdrowia i przyjemności — nie narzędzie kar i nagród,
  • buduj rytm dnia: sen, posiłki, ruch dostosowany do możliwości.

Zaburzenia odżywiania u mężczyzn

Choć stereotypowo kojarzone są z kobietami, coraz częściej dotyczą także mężczyzn. Mogą przyjmować inne oblicza (np. nadmierne „rzeźbienie” sylwetki, restrykcyjne diety pod hasłem „zdrowia”). Warto usuwać wstyd i barierę „to nie męskie” — mężczyźni również potrzebują i zasługują na pomoc.

Mity i fakty

  • Mit: „To fanaberia, wystarczy zacząć normalnie jeść.” Fakt: to poważne zaburzenia zdrowia psychicznego wymagające specjalistycznej pomocy.
  • Mit: „Widać je po wyglądzie.” Fakt: wiele osób ma prawidłową lub podwyższoną masę ciała; objawy mogą być niewidoczne.
  • Mit: „Same przejdą.” Fakt: wczesna interwencja zwiększa skuteczność leczenia i ogranicza powikłania.

Gdy potrzebna jest pilna pomoc

Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub objawy somatyczne wskazujące na zagrożenie (np. utrata przytomności, poważne osłabienie) — dzwoń pod numer alarmowy 112 lub udaj się na najbliższy SOR. W kryzysie bezpieczeństwo jest najważniejsze.

Na koniec

Odzyskiwanie zdrowia to proces — powolny, ale możliwy. Warto uczyć się patrzeć na siebie łagodnie, z ciekawością zamiast oceny, odbudowywać relację z ciałem i jedzeniem oraz poszerzać repertuar radzenia sobie z emocjami.

Autor: Marzena Denkiewicz — psychoterapeuta psychodynamiczny.
Opracowanie i rozszerzenia: redakcja.

Artykuł Zaburzenia odżywiania — krzywe zwierciadło współczesności pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> Dla kogo terapia pedagogiczna? https://pracowniapomocyego.pl/dla-kogo-terapia-pedagogiczna/ Mon, 30 Sep 2019 12:25:49 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=568 Dla kogo terapia pedagogiczna? Zajęcia terapii pedagogicznej (korekcyjno‑kompensacyjne) są przeznaczone dla dzieci doświadczających specyficznych trudności w nauce, przede wszystkim w zakresie czytania, pisania i ortografii — często manifestujących się w postaci dysleksji. Poniżej znajdziesz listę objawów i sytuacji, które wskazują, że warto rozważyć taką formę wsparcia. Kto szczególnie skorzysta? dzieci o prawidłowym rozwoju intelektualnym, które mimo to mają trudności z czytaniem, pisaniem i ortografią, uczniowie z ryzykiem dysleksji (przedszkole i klasy I–III), dzieci, u których rozpoznano specyficzne trudności szkolne (dysleksja, dysgrafia, dysortografia), uczniowie, u których obserwuje się utrzymujące się trudności pomimo regularnej nauki i ćwiczeń w domu. Im wcześniej rozpocznie się pracę z nauczycielem terapii pedagogicznej, tym lepiej — zajęcia stymulują i usprawniają funkcje motoryczne, doskonalą czytanie i pisanie oraz wspierają poprawną pisownię pod względem ortograficznym. Rodzaje trudności (wg prof. Marty Bogdanowicz) Typ I — postać „wzrokowa” (dysleksja „właściwa” + dysgrafia + dysortografia) Typ II — postać „słuchowa” (dysleksja „właściwa” + dysortografia) Typ III — postać mieszana (dysleksja „właściwa” + dysgrafia + dysortografia) Typ IV — dysgrafia Typ V — dysortografia Dysleksja dotyczy trzech obszarów trudności (czytanie, pisanie, ortografia), które mogą występować łącznie lub oddzielnie. Co oznaczają pojęcia? Dysleksja z gr. dis‑ — „brak, niedobór, niemożność; źle, słabo, ciężko” oraz lexis — „mowa”. Oznacza trudności w opanowaniu umiejętności czytania mimo znajomości alfabetu. Dysgrafia z gr. dis‑ — „brak, źle” i grapho — „piszę” — zaburzenia w pisaniu jako czynności graficznej (deformacje kształtu liter, nieczytelność pisma). Dysortografia z gr. orthos — „prawidłowy” oraz grapho — „piszę, rysuję” — trudności w opanowaniu poprawnej pisowni, liczne błędy mimo znajomości zasad. Na co uważać przed szkołą? (wczesne objawy) opóźniony rozwój mowy, zmniejszona sprawność i koordynacja ruchów podczas zabaw i codziennych czynności; trudności w rysowaniu i pisaniu, wady wymowy, trudności z wypowiadaniem dłuższych słów, błędy gramatyczne, mylenie podobnych głosek, sylab i słów, trudności z układankami i przerysowywaniem prostych kształtów, oburęczność, mylenie prawej i lewej ręki. Jakie trudności w szkole wskazują na potrzebę terapii? W pisaniu trudności z utrzymaniem pisma w liniaturze zeszytu, trudności w przepisywaniu i w pisaniu ze słuchu, mylenie liter: b‑p, d‑b, d‑g, u‑n, m‑w, n‑w (inwersja statyczna), s‑z, dz‑c, sz‑s, o‑a, ł‑l, ę‑e, trudności z wyrazami ze zmiękczeniami, dwuznakami, głoskami tracącymi dźwięczność, nieróżnicowanie ę‑en‑e, ą‑om, opuszczanie elementów liter, gubienie liter, końcówek i cząstek wyrazów, opuszczanie litery y, przestawianie liter w wyrazach (inwersja dynamiczna) i szyku wyrazów, błędy ortograficzne wynikające ze słabszej pamięci wzrokowej, zniekształcanie graficznej strony pisma, wolne tempo, niewłaściwe stosowanie małych i wielkich liter, trudności w różnicowaniu wyrazów podobnie brzmiących (np. bułka – półka), złe rozmieszczenie pracy pisemnej w przestrzeni, brak lub niewłaściwe stosowanie interpunkcji. W czytaniu wolne, niepewne, „wymęczone” tempo, zamiany, opuszczanie liter, zmiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów, trudności we właściwej intonacji (koncentracja na technice obniża rozumienie), zgadywanie — rozpoznawanie napisów po cechach przypadkowych, opuszczanie linii lub jej ponowne odczytanie; gubienie miejsca czytania, opuszczanie całego wiersza, zmiana kolejności liter i wyrazów, przestawianie liter w wyrazie (zmiana sensu), niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego, trudności w dzieleniu dłuższych wyrazów na sylaby i w syntezie sylab, trudności w wyszukaniu najistotniejszej myśli w tekście. W innych przedmiotach trudności w rysowaniu (rozplanowanie rysunku, zbyt silny lub zbyt słaby nacisk ołówka), trudności w nauce języków obcych o dużej rozbieżności między wymową a pisownią (objawy jak w języku polskim), trudności w uczeniu się pamięciowym (tabliczka mnożenia, wiersze, ciągi słowne), trudności w geografii (czytanie mapy, orientacja w stronach świata), trudności w geometrii (zmiany kierunku w rysunkach, zaburzona orientacja i wyobraźnia przestrzenna, trudności w rozumieniu pojęć), trudności na WF — błędne rozumienie instrukcji ćwiczeń, obniżona sprawność ruchowa, nierównomierna koncentracja uwagi, wolne tempo pracy. Opinia z poradni psychologiczno‑pedagogicznej Do trzeciej klasy szkoły podstawowej dziecko może otrzymać opinię o ryzyku dysleksji. Na koniec trzeciej klasy i od czwartej — opinię o specyficznych trudnościach szkolnych (w postaci dysleksji, dysgrafii bądź dysortografii). Czego można się spodziewać po terapii? Podjęta praca terapeutyczna nie „zlikwiduje” dysleksji, ale może znacząco podnieść poziom funkcjonowania dziecka w szkole i zniwelować wiele trudności. Zajęcia terapii pedagogicznej — czyli zajęcia korekcyjno‑kompensacyjne — są podstawową, skuteczną formą pomocy. Autor: Bogumiła Wróblewska — nauczyciel mianowany, terapeuta pedagogiczny.

Artykuł Dla kogo terapia pedagogiczna? pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>

Dla kogo terapia pedagogiczna?

Zajęcia terapii pedagogicznej (korekcyjno‑kompensacyjne) są przeznaczone dla dzieci doświadczających specyficznych trudności w nauce, przede wszystkim w zakresie czytania, pisania i ortografii — często manifestujących się w postaci dysleksji. Poniżej znajdziesz listę objawów i sytuacji, które wskazują, że warto rozważyć taką formę wsparcia.

Kto szczególnie skorzysta?

  • dzieci o prawidłowym rozwoju intelektualnym, które mimo to mają trudności z czytaniem, pisaniem i ortografią,
  • uczniowie z ryzykiem dysleksji (przedszkole i klasy I–III),
  • dzieci, u których rozpoznano specyficzne trudności szkolne (dysleksja, dysgrafia, dysortografia),
  • uczniowie, u których obserwuje się utrzymujące się trudności pomimo regularnej nauki i ćwiczeń w domu.

Im wcześniej rozpocznie się pracę z nauczycielem terapii pedagogicznej, tym lepiej — zajęcia stymulują i usprawniają funkcje motoryczne, doskonalą czytanie i pisanie oraz wspierają poprawną pisownię pod względem ortograficznym.

Rodzaje trudności (wg prof. Marty Bogdanowicz)

  • Typ I — postać „wzrokowa” (dysleksja „właściwa” + dysgrafia + dysortografia)
  • Typ II — postać „słuchowa” (dysleksja „właściwa” + dysortografia)
  • Typ III — postać mieszana (dysleksja „właściwa” + dysgrafia + dysortografia)
  • Typ IV — dysgrafia
  • Typ V — dysortografia

Dysleksja dotyczy trzech obszarów trudności (czytanie, pisanie, ortografia), które mogą występować łącznie lub oddzielnie.

Co oznaczają pojęcia?

Dysleksja
z gr. dis‑ — „brak, niedobór, niemożność; źle, słabo, ciężko” oraz lexis — „mowa”. Oznacza trudności w opanowaniu umiejętności czytania mimo znajomości alfabetu.
Dysgrafia
z gr. dis‑ — „brak, źle” i grapho — „piszę” — zaburzenia w pisaniu jako czynności graficznej (deformacje kształtu liter, nieczytelność pisma).
Dysortografia
z gr. orthos — „prawidłowy” oraz grapho — „piszę, rysuję” — trudności w opanowaniu poprawnej pisowni, liczne błędy mimo znajomości zasad.

Na co uważać przed szkołą? (wczesne objawy)

  • opóźniony rozwój mowy,
  • zmniejszona sprawność i koordynacja ruchów podczas zabaw i codziennych czynności; trudności w rysowaniu i pisaniu,
  • wady wymowy, trudności z wypowiadaniem dłuższych słów, błędy gramatyczne,
  • mylenie podobnych głosek, sylab i słów,
  • trudności z układankami i przerysowywaniem prostych kształtów,
  • oburęczność, mylenie prawej i lewej ręki.

Jakie trudności w szkole wskazują na potrzebę terapii?

W pisaniu

  • trudności z utrzymaniem pisma w liniaturze zeszytu,
  • trudności w przepisywaniu i w pisaniu ze słuchu,
  • mylenie liter: b‑p, d‑b, d‑g, u‑n, m‑w, n‑w (inwersja statyczna), s‑z, dz‑c, sz‑s, o‑a, ł‑l, ę‑e,
  • trudności z wyrazami ze zmiękczeniami, dwuznakami, głoskami tracącymi dźwięczność,
  • nieróżnicowanie ę‑en‑e, ą‑om,
  • opuszczanie elementów liter, gubienie liter, końcówek i cząstek wyrazów,
  • opuszczanie litery y,
  • przestawianie liter w wyrazach (inwersja dynamiczna) i szyku wyrazów,
  • błędy ortograficzne wynikające ze słabszej pamięci wzrokowej,
  • zniekształcanie graficznej strony pisma, wolne tempo,
  • niewłaściwe stosowanie małych i wielkich liter,
  • trudności w różnicowaniu wyrazów podobnie brzmiących (np. bułka – półka),
  • złe rozmieszczenie pracy pisemnej w przestrzeni,
  • brak lub niewłaściwe stosowanie interpunkcji.

W czytaniu

  • wolne, niepewne, „wymęczone” tempo,
  • zamiany, opuszczanie liter, zmiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów,
  • trudności we właściwej intonacji (koncentracja na technice obniża rozumienie),
  • zgadywanie — rozpoznawanie napisów po cechach przypadkowych,
  • opuszczanie linii lub jej ponowne odczytanie; gubienie miejsca czytania,
  • opuszczanie całego wiersza,
  • zmiana kolejności liter i wyrazów, przestawianie liter w wyrazie (zmiana sensu),
  • niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego,
  • trudności w dzieleniu dłuższych wyrazów na sylaby i w syntezie sylab,
  • trudności w wyszukaniu najistotniejszej myśli w tekście.

W innych przedmiotach

  • trudności w rysowaniu (rozplanowanie rysunku, zbyt silny lub zbyt słaby nacisk ołówka),
  • trudności w nauce języków obcych o dużej rozbieżności między wymową a pisownią (objawy jak w języku polskim),
  • trudności w uczeniu się pamięciowym (tabliczka mnożenia, wiersze, ciągi słowne),
  • trudności w geografii (czytanie mapy, orientacja w stronach świata),
  • trudności w geometrii (zmiany kierunku w rysunkach, zaburzona orientacja i wyobraźnia przestrzenna, trudności w rozumieniu pojęć),
  • trudności na WF — błędne rozumienie instrukcji ćwiczeń, obniżona sprawność ruchowa,
  • nierównomierna koncentracja uwagi, wolne tempo pracy.

Opinia z poradni psychologiczno‑pedagogicznej

Do trzeciej klasy szkoły podstawowej dziecko może otrzymać opinię o ryzyku dysleksji. Na koniec trzeciej klasy i od czwartej — opinię o specyficznych trudnościach szkolnych (w postaci dysleksji, dysgrafii bądź dysortografii).

Czego można się spodziewać po terapii?

Podjęta praca terapeutyczna nie „zlikwiduje” dysleksji, ale może znacząco podnieść poziom funkcjonowania dziecka w szkole i zniwelować wiele trudności. Zajęcia terapii pedagogicznej — czyli zajęcia korekcyjno‑kompensacyjne — są podstawową, skuteczną formą pomocy.

Autor: Bogumiła Wróblewska — nauczyciel mianowany, terapeuta pedagogiczny.

Artykuł Dla kogo terapia pedagogiczna? pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> Jakiej pomocy udziela psycholog, psychoterapeuta i psychiatra https://pracowniapomocyego.pl/jakiej-pomocy-udziela-psycholog-psychoterapeuta-i-psychiatra/ Mon, 29 Jul 2019 23:03:52 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=457 Psycholog, psychoterapeuta i psychiatra — kto i w czym pomaga Wprowadzenie Człowiek, który doświadcza jakiegoś cierpienia natury emocjonalnej, poszukując dla siebie pomocy może trafić do psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Każdy z tych specjalistów zajmuje się określonymi obszarami szeroko rozumianego zdrowia psychicznego. W czym i komu może być pomocny każdy z nich? Jakimi metodami się posługuje? Zacznijmy od opisu psychologa, ponieważ to on najczęściej jest pierwszą osobą, z którą kontaktuje się człowiek borykający się z cierpieniem psychicznym lub zaburzeniami o tym podłożu. Psycholog Psychologiem jest osoba, która ukończyła 5‑letnie studia z psychologii i uzyskała dyplom magistra psychologii. Studia te mają przede wszystkim walor teoretyczny — przygotowują absolwenta do rozumienia zjawisk zachodzących w ludzkiej psychice. Specjalista ten zwykle zajmuje się opiniowaniem, diagnozowaniem, badaniem psychologicznym i kierowaniem na odpowiednie leczenie swoich pacjentów. Psycholog nie zajmuje się terapią, nie zleca leczenia farmakologicznego. Jeśli psycholog po zakończeniu studiów dodatkowo ukończy 4‑ lub 5‑letnie szkolenie specjalistyczne, staje się psychologiem klinicznym i jest profesjonalnie przygotowany do profilaktyki, diagnostyki i terapii zaburzeń psychicznych. Psycholog kliniczny posiada zwykle jedną z czterech podspecjalizacji: specjalista psychologii klinicznej dzieci i młodzieży, specjalista psychologii klinicznej w psychiatrycznej służbie zdrowia, specjalista psychologii klinicznej w niepsychiatrycznej służbie zdrowia (medycyna somatyczna), specjalista psychologii klinicznej w neurologicznej służbie zdrowia (neuropsycholog). Psycholog kliniczny ma spore doświadczenie praktyczne w pracy z osobami potrzebującymi różnego rodzaju pomocy, której może udzielać. Komu udziela pomocy? Najczęściej do psychologa chodzimy z bieżącymi problemami, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Są to problemy dnia codziennego — trudna sytuacja w pracy czy w małżeństwie, problemy wychowawcze, apatia, zniechęcenie, strata. Do psychologa warto pójść wtedy, gdy nie jesteśmy do końca pewni, jaki specjalista nam pomoże. Psycholog zdiagnozuje problem i skieruje na odpowiednie leczenie (np. na psychoterapię lub do psychiatry), może też zaproponować pomoc psychologiczną świadczoną przez siebie samego. Psychoterapeuta By zostać psychoterapeutą, należy skończyć studia wyższe — najlepiej psychologię, psychiatrię, pedagogikę czy medycynę — a następnie ukończyć profesjonalne szkolenie podyplomowe z psychoterapii. Szkolenie takie trwa minimum 4 lata. Przyszły psychoterapeuta w trakcie szkolenia musi przejść własną psychoterapię, która pozwoli mu lepiej zrozumieć odczucia jego przyszłych pacjentów. Na czym polega psychoterapia? To zależy od jej konkretnego rodzaju. Istnieje kilka wiodących szkół psychoterapii. Każda z nich charakteryzuje się innym źródłem inspiracji, podejściem do problemu, sposobem prowadzenia terapii oraz założeniami teoretycznymi. Główne nurty psychoterapii to: psychoterapia psychodynamiczna, psychoterapia poznawczo‑behawioralna, psychoterapia systemowa, psychoterapia humanistyczna. Dzięki wielu nurtom psychoterapii można ją doskonale dopasować do problemu pacjenta i jego specyfiki. Psychoterapia zazwyczaj opiera się na bezpośrednim kontakcie terapeuty z pacjentem — jest nazywana leczeniem rozmową. Obejmuje cykl spotkań (indywidualnych lub grupowych). To proces wymagający czasu, który może trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Komu udziela pomocy? Psychoterapia sprawdza się w leczeniu zaburzeń takich jak: depresje, stany lękowe, nerwice, fobie, zaburzenia żywienia. Bywa pomocna, gdy pacjent nie radzi sobie emocjonalnie z pewnymi sytuacjami w życiu (np. przeżywa żałobę, traci motywację do działania, staje się od czegoś uzależniony, czuje się bezradny, nie umie wyjść z trudnych relacji — np. w pracy). Psychoterapia może być skutecznym wsparciem w leczeniu chorób zupełnie innego pochodzenia, np. astmy, migreny, alergii, atopowego zapalenia skóry czy chorób układu krążenia. O kierunkach, metodach i specyfice konkretnych podejść napiszę w kolejnym artykule. Psychiatra Psychiatra jest lekarzem medykiem, który ukończył studia medyczne, a potem specjalizację z psychiatrii. W pracy z pacjentem rozpoznaje objawy, stawia diagnozę dotyczącą zdrowia psychicznego i stosuje głównie środki farmakologiczne. Lekarz może zadecydować o leczeniu pacjenta ambulatoryjnie lub w szpitalu i go tam skierować. Może zalecić wspomaganie leczenia psychoterapią. Ma także możliwość wydawania dokumentów świadczących o stanie zdrowia psychicznego. Komu udziela pomocy? Psychiatra to lekarz, do którego powinny trafiać osoby z poważnymi zaburzeniami i chorobami psychicznymi, takimi jak depresja, mania, schizofrenia, oraz takie, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa własnego i bliskich. Specjalista ten zajmuje się najtrudniejszymi przypadkami problemów psychicznych, z którymi nie radzi sobie sama psychoterapia. Czasem — jak np. w przypadku depresji — potrzebne jest działanie dwutorowe, czyli psychoterapia i farmakologia. Autor: Aldona Żebrowska — psychoterapeuta, trener, pedagog.

Artykuł Jakiej pomocy udziela psycholog, psychoterapeuta i psychiatra pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>

Psycholog, psychoterapeuta i psychiatra — kto i w czym pomaga

Wprowadzenie

Człowiek, który doświadcza jakiegoś cierpienia natury emocjonalnej, poszukując dla siebie pomocy może trafić do psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Każdy z tych specjalistów zajmuje się określonymi obszarami szeroko rozumianego zdrowia psychicznego. W czym i komu może być pomocny każdy z nich? Jakimi metodami się posługuje?

Zacznijmy od opisu psychologa, ponieważ to on najczęściej jest pierwszą osobą, z którą kontaktuje się człowiek borykający się z cierpieniem psychicznym lub zaburzeniami o tym podłożu.

Psycholog

Psychologiem jest osoba, która ukończyła 5‑letnie studia z psychologii i uzyskała dyplom magistra psychologii. Studia te mają przede wszystkim walor teoretyczny — przygotowują absolwenta do rozumienia zjawisk zachodzących w ludzkiej psychice. Specjalista ten zwykle zajmuje się opiniowaniem, diagnozowaniem, badaniem psychologicznym i kierowaniem na odpowiednie leczenie swoich pacjentów. Psycholog nie zajmuje się terapią, nie zleca leczenia farmakologicznego.

Jeśli psycholog po zakończeniu studiów dodatkowo ukończy 4‑ lub 5‑letnie szkolenie specjalistyczne, staje się psychologiem klinicznym i jest profesjonalnie przygotowany do profilaktyki, diagnostyki i terapii zaburzeń psychicznych. Psycholog kliniczny posiada zwykle jedną z czterech podspecjalizacji:

  • specjalista psychologii klinicznej dzieci i młodzieży,
  • specjalista psychologii klinicznej w psychiatrycznej służbie zdrowia,
  • specjalista psychologii klinicznej w niepsychiatrycznej służbie zdrowia (medycyna somatyczna),
  • specjalista psychologii klinicznej w neurologicznej służbie zdrowia (neuropsycholog).

Psycholog kliniczny ma spore doświadczenie praktyczne w pracy z osobami potrzebującymi różnego rodzaju pomocy, której może udzielać.

Komu udziela pomocy?

Najczęściej do psychologa chodzimy z bieżącymi problemami, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Są to problemy dnia codziennego — trudna sytuacja w pracy czy w małżeństwie, problemy wychowawcze, apatia, zniechęcenie, strata. Do psychologa warto pójść wtedy, gdy nie jesteśmy do końca pewni, jaki specjalista nam pomoże. Psycholog zdiagnozuje problem i skieruje na odpowiednie leczenie (np. na psychoterapię lub do psychiatry), może też zaproponować pomoc psychologiczną świadczoną przez siebie samego.

Psychoterapeuta

By zostać psychoterapeutą, należy skończyć studia wyższe — najlepiej psychologię, psychiatrię, pedagogikę czy medycynę — a następnie ukończyć profesjonalne szkolenie podyplomowe z psychoterapii. Szkolenie takie trwa minimum 4 lata. Przyszły psychoterapeuta w trakcie szkolenia musi przejść własną psychoterapię, która pozwoli mu lepiej zrozumieć odczucia jego przyszłych pacjentów.

Na czym polega psychoterapia? To zależy od jej konkretnego rodzaju. Istnieje kilka wiodących szkół psychoterapii. Każda z nich charakteryzuje się innym źródłem inspiracji, podejściem do problemu, sposobem prowadzenia terapii oraz założeniami teoretycznymi. Główne nurty psychoterapii to:

  • psychoterapia psychodynamiczna,
  • psychoterapia poznawczo‑behawioralna,
  • psychoterapia systemowa,
  • psychoterapia humanistyczna.

Dzięki wielu nurtom psychoterapii można ją doskonale dopasować do problemu pacjenta i jego specyfiki. Psychoterapia zazwyczaj opiera się na bezpośrednim kontakcie terapeuty z pacjentem — jest nazywana leczeniem rozmową. Obejmuje cykl spotkań (indywidualnych lub grupowych). To proces wymagający czasu, który może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.

Komu udziela pomocy?

Psychoterapia sprawdza się w leczeniu zaburzeń takich jak: depresje, stany lękowe, nerwice, fobie, zaburzenia żywienia. Bywa pomocna, gdy pacjent nie radzi sobie emocjonalnie z pewnymi sytuacjami w życiu (np. przeżywa żałobę, traci motywację do działania, staje się od czegoś uzależniony, czuje się bezradny, nie umie wyjść z trudnych relacji — np. w pracy). Psychoterapia może być skutecznym wsparciem w leczeniu chorób zupełnie innego pochodzenia, np. astmy, migreny, alergii, atopowego zapalenia skóry czy chorób układu krążenia.

O kierunkach, metodach i specyfice konkretnych podejść napiszę w kolejnym artykule.

Psychiatra

Psychiatra jest lekarzem medykiem, który ukończył studia medyczne, a potem specjalizację z psychiatrii. W pracy z pacjentem rozpoznaje objawy, stawia diagnozę dotyczącą zdrowia psychicznego i stosuje głównie środki farmakologiczne. Lekarz może zadecydować o leczeniu pacjenta ambulatoryjnie lub w szpitalu i go tam skierować. Może zalecić wspomaganie leczenia psychoterapią. Ma także możliwość wydawania dokumentów świadczących o stanie zdrowia psychicznego.

Komu udziela pomocy?

Psychiatra to lekarz, do którego powinny trafiać osoby z poważnymi zaburzeniami i chorobami psychicznymi, takimi jak depresja, mania, schizofrenia, oraz takie, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa własnego i bliskich. Specjalista ten zajmuje się najtrudniejszymi przypadkami problemów psychicznych, z którymi nie radzi sobie sama psychoterapia. Czasem — jak np. w przypadku depresji — potrzebne jest działanie dwutorowe, czyli psychoterapia i farmakologia.

Autor: Aldona Żebrowska — psychoterapeuta, trener, pedagog.

Artykuł Jakiej pomocy udziela psycholog, psychoterapeuta i psychiatra pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> O poczuciu własnej wartości – trening metapoznawczy dla osób dorosłych https://pracowniapomocyego.pl/o-poczuciu-wlasnej-wartosci-trening-metapoznawczy-dla-osob-doroslych/ Mon, 29 Jul 2019 22:12:49 +0000 http://pracowniapomocyego.pl/?p=454 [vc_row][vc_column][vc_column_text]Oferta skierowana do osób, które zmagają się z przykrymi objawami depresji, na przykład obniżonym nastrojem, niską samooceną, pesymistyczną wizją przyszłości. To zupełnie nowa idea terapii, który koncentruje się na uświadamianiu i modyfikacji nieadaptacyjnych przekonań, które powodują i podtrzymują objawy depresji. Trening metapoznawczy jest mocno ustrukturalizowaną metodą, która w swojej formie opiera się na prezentacji i omawianiu z klientem slajdów zawierających psychoedukacyjną treść. Celem treningu jest umiejętność rozpoznawania i modyfikowania często automatycznych i nieświadomych wzorców myślenia, które towarzyszą depresji. W tym celu uczestnicy są informowani o depresyjnych wzorcach i zniekształceniach myślenia za pomocą kreatywnych i angażujących metod oraz praktycznych i zrozumiałych przykładów z codziennego życia.   [/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Artykuł O poczuciu własnej wartości – trening metapoznawczy dla osób dorosłych pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]> [vc_row][vc_column][vc_column_text]Oferta skierowana do osób, które zmagają się z przykrymi objawami depresji, na przykład obniżonym nastrojem, niską samooceną, pesymistyczną wizją przyszłości.
To zupełnie nowa idea terapii, który koncentruje się na uświadamianiu i modyfikacji nieadaptacyjnych przekonań, które powodują i podtrzymują objawy depresji. Trening metapoznawczy jest mocno ustrukturalizowaną metodą, która w swojej formie opiera się na prezentacji i omawianiu z klientem slajdów zawierających psychoedukacyjną treść.
Celem treningu jest umiejętność rozpoznawania i modyfikowania często automatycznych i nieświadomych wzorców myślenia, które towarzyszą depresji. W tym celu uczestnicy są informowani o depresyjnych wzorcach i zniekształceniach myślenia za pomocą kreatywnych i angażujących metod oraz praktycznych i zrozumiałych przykładów z codziennego życia.

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Artykuł O poczuciu własnej wartości – trening metapoznawczy dla osób dorosłych pochodzi z serwisu Pracownia Pomocy Psychologicznej EGO Mińsk Mazowiecki i Józefów.

]]>