Integracja Sensoryczna

bruce-warrington-DAJsAYTOK8M-unsplash

Celem terapii integracji sensorycznej jest stymulacja centralnego układu nerwowego poprzez pobudzanie receptorów zmysłowych. Proces ten ma dostarczyć aparatowi sensorycznemu odpowiednią ilość i jakość bodźców, aby na ich podstawie mózg nauczył się właściwego reagowania i wykształcił prawidłowe reakcje adaptacyjne.

Oddziaływanie terapeutyczne polega na planowym bodźcowaniu trzech podstawowych, pierwotnych zmysłów: dotyku, proprioceptywnego, równowagi, które stanowią bazę dla wykształcenia wyższych, bardziej zaawansowanych umiejętności przetwarzania sensorycznego.

Na diagnozę składają się między innymi:

  • wywiad z rodzicami dotyczący przebiegu ciąży i porodu, dotychczasowego rozwoju dziecka, stanu zdrowia, przebytych chorób;
  • wypełnienie przez rodziców kilku kwestionariuszy dotyczących funkcjonowania sensoryczno – motorycznego dziecka;
  • testy i próby kliniczne, czyli polecenie dziecku wykonania kilku zadań pozwalających ocenić jego napięcie mięśniowe, równowagę, koordynację, czucie ciała;
  • obserwacja spontanicznej aktywności dziecka na sali terapeutycznej.

Efektem przeprowadzonych przez terapeutę badań jest rozpoznanie mocnych stron oraz sfery deficytów w rozwoju sensoryczno – motorycznym dziecka, czyli wyłonienie obszarów, które należy poddać korekcji. Następnie terapeuta opracowuje indywidualny program terapii dostosowany do profilu zaburzeń oraz adekwatny do aktualnych potrzeb i możliwości dziecka. Na program ten składa się przede wszystkim opis sekwencji czynności oddziałujących na układ nerwowy, które pozwolą w sposób celowy i kontrolowany stymulować go do tego, aby wytworzył adekwatne reakcje adaptacyjne.

Wskazania do uczestnictwa w terapii integracji sensorycznej:

  • jest niespokojne, płaczliwe, ma kłopoty z zaśnięciem
  • ma trudności z samodzielnym piciem, żuciem i przełykaniem pokarmów (preferuje dania papkowate),
  • źle toleruje wykonywanie przy nim czynności pielęgnacyjnych i higienicznych, takich jak: obcinanie włosów, paznokci, mycie twarzy, zębów, smarowanie kremem, czesanie, czyszczenie nosa, uszu itp.
  • wiele czynności samoobsługowych wykonuje z trudem, powoli, niezdarnie,
  • ma problemy z samodzielnym myciem się, ubieraniem, zwłaszcza zapinaniem guzików i sznurowaniem butów,
  • ma słabą równowagę: potyka się i upada częściej niż rówieśnicy, prawie zawsze ma jakiś siniak czy zadrapanie,
  • podczas dłuższego siedzenia ma trudności z utrzymaniem głowy w pozycji pionowej, podpiera ją ręką, kładzie się na stoliku itp.
  • jest nadruchliwe, nie może usiedzieć/ustać w jednym miejscu,
  • trudno się koncentruje, a łatwo rozprasza,
  • jest impulsywne, nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża,
  • bywa uparte, negatywistyczne,
  • w porównaniu do innych dzieci czy wymogów sytuacji porusza się zbyt szybko lub za wolno,
  • nabywanie nowych umiejętności ruchowych sprawia mu trudność, np. jazda na rowerze, rzucanie i łapanie piłki, pływanie,
  • wchodząc/schodząc po schodach częściej niż inne dzieci trzyma się poręczy, niepewnie stawia nogi,
  • nieumyślnie wchodzi lub wpada na meble, ściany, inne dzieci,
  • niewłaściwie czy wręcz dziwacznie trzyma różne przedmioty codziennego użytku, np. nożyczki, sztućce czy przybory do pisania,
  • unika dziecięcego baraszkowania z rodzicami lub rodzeństwem,
  • uwielbia ruch, poszukuje go, dąży do niego. Jest stale w ruchu – biega, podskakuje, często zmienia pozycję ciała
  • przejawia duży lęk przed upadkiem lub wysokością, okazuje niepokój, gdy musi oderwać nogi od podłoża, np. wejść na wysokie schody, na drabinkę, usiąść na wysokim stołku,
  • w nowym miejscu czuje się zagubione, potrzebuje sporo czasu by zdobyć orientację w otoczeniu,
  • często myli stronę prawą i lewą, w obrębie własnego ciała oraz w otaczającej przestrzeni, podczas gier zespołowych zdarza się, że biegnie w innym kierunku niż jego drużyna, w inną stronę niż piłka, którą ma złapać, jest zdezorientowane, ma słabe wyczucie odległości
  • nie ma dominacji jednej ręki,
  • ma trudności z czytaniem i pisaniem, częściej niż inne dzieci w jego wieku myli, odwraca znaki graficzne, ma trudności w przepisywaniu, przerysowywaniu z tablicy,
  • ma kłopoty z cięciem nożyczkami, rysowaniem po śladzie, kalkowaniem itp.
  • sprawia wrażenie słabego, szybko się męczy,
  • nie lubi karuzeli, huśtawki, lub przeciwnie – uwielbia to.

Elementy Metod Terapii Integracji Odruchów Posturalnych i Dynamicznych według dr Svetlany Masgutowej są skierowane do dzieci jak i dorosłych. Opiera się na diagnozie i korekcji schematów odruchów. Odruch – to kierowana poprzez układ nerwowy reakcja ciała, powstająca w odpowiedzi na drażnienie receptorów na skórze, ścięgnach, mięśniach określonego obszaru ciała. Poprzez terapię elementów Metod Terapii Integracji Odruchów Dynamicznych i Posturalnych można:

  • nauczyć się prawidłowych wzorców ruchowych takich jak czworakowanie, siadanie, chodzenie,
  • poprawić napięcie mięśniowe,
  • poprawić koordynację ruchową,
  • poprawić technikę chodu,
  • poprawić koordynację wzrokowo- ruchową,
  • poprawić orientację w przestrzeni, zmniejszyć zachowania agresywne

Elementy metod terapii integracji odruchów posturalnych i dynamicznych według dr Svetlany Masgutowej będą wplatane w terapię integracji sensorycznej.